Παρασκευή, 28 Ιουλίου 2017

ΣΥΝΕΛΛΗΝΕΣ ΜΟΥ
ΣΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΝΩ ΟΤΙ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΜΑΣ ΘΑ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΙΓΑ ΣΙΓΑ  ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ
ΣΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΕΚΕΙ....Η ΣΕΛΙΔΑ ΑΥΤΗ ΜΟΛΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΘΑ ΚΛΕΙΣΕΙ

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ 
ΜΕ ΤΙΜΗ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΕΣΗΣ

Τετάρτη, 28 Δεκεμβρίου 2016

ΕΦΤΑΣΕ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ : ΠΑΡΕΛΑΒΑΝ ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΘΑ ΠΑΡΑΔΩΣΟΥΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ;



Ο Χάρτης που δείχνει τις θάλασσες του Ελληνισμού που είναι πενταπλάσιες από τις ηπειρωτικές περιοχές.

Του Θεόδωρου Καρυώτη

Κάποια στιγμή η οικονομική κρίση θα τελειώσει αλλά εάν έχουν, ταυτόχρονα, τελειώσει και οι ΑΟΖ, τότε δεν θα υπάρχει μέλλον στον ελλαδικό χώρο διότι υπάρχει πιθανότητα ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας, που παρέλαβαν κράτη να παραδώσουν κοινότητες. 

Ποτέ στην μεταπολεμική μας ιστορία δεν είχαμε τόσους λίγους φίλους, αλλά ο Αλέξης κάνει βόλτες σε νησιά που δεν έχουν σύνορα, επιτρέπει σε Υπουργό του να λέει ότι δεν πειράζει να χάσουμε μερικά νησιά στο Αιγαίο, αποκαλεί «μπούλη» τον Υπουργό Άμυνας , πηγαίνει να προσκυνήσει τον μεγάλο ηγέτη της Κούβας που θα ήθελε πολύ να του μοιάσει και παριστάνοντας, επιτέλους, τον Ανδρέα ετοιμάζεται να διώξει το καταραμένο ΔΝΤ από την πατρίδα μας. Ο Ανδρέας, όμως, είχε μιλήσει για το ΔΝΤ πολύ πριν γεννηθεί ο Αλέξης. 

Ο κίνδυνος να παραδώσουμε την ελληνική ΑΟΖ στο ΤΑΙΠΕΔ και να τεμαχίσουμε την κυπριακή ΑΟΖ φαίνεται να πλησιάζει. Τα μεγάλα μας προβλήματα και οι κρίσεις με την Τουρκία μπορεί να ξεκίνησαν το 1973 αλλά το μεγάλο γεγονός της πρόσφατης ιστορίας μας ήταν η μεγαλειώδης πράξη ανακήρυξης της Κυπριακής ΑΟΖ, το 2004, από τον αείμνηστο Τάσσο Παπαδόπουλο. Τους έπιασε, τότε, όλους στον ύπνο. 

Οι Τούρκοι έκαναν μια πολύ απλή δήλωση λέγοντας ότι δεν αναγνωρίζουν την ανακήρυξη της ΑΟΖ της Κύπρου και τίποτε άλλο. Χρόνια αργότερα κατάλαβαν το λάθος τους αλλά δεν μπόρεσαν ποτέ να βρουν τρόπο να το διορθώσουν. Όταν άρχισαν τους βρυχηθμούς ήταν ήδη πολύ αργά. Οι Αμερικανοί, που είχαν ανακηρύξει και οριοθετήσει την ΑΟΖ τους από την δεκαετία του 1980, δεν κατάλαβαν και αυτοί την χειρονομία Παπαδόπουλου και αναγνώρισαν αμέσως την κυπριακή ΑΟΖ. Και οι Αμερικανοί, επίσης καθυστερημένα, κατάλαβαν το λάθος τους γιατί δεν ήθελαν η Μεσόγειος να γίνει μια λίμνη των ΑΟΖ των κρατών της Μεσογείου και για αυτό πολεμούν τόσα χρόνια την δημιουργία ΑΟΖ για την Ελλάδα και, μονότονα, τονίζουν «να φτιάξετε ΑΟΖ αφού πρώτα τα βρείτε με την Τουρκία». 

Το κύριο πρόβλημα της Ελλάδας στην ελληνοτουρκική διένεξη είναι ξεκάθαρα η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες δεν έχουν αλλάξει καθόλου τα τελευταία τριάντα χρόνια. Οι Αμερικανοί, από την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι του Αλέξη Τσίπρα, παίζουν το ίδιο τραγούδι στο βιολί τους, λέγοντας στις ελληνικές κυβερνήσεις ότι δεν πρέπει να κάνουν μια μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ χωρίς να τα βρουν με την Τουρκία, παριστάνοντας ότι δεν γνωρίζουν πως η ανακήρυξη ΑΟΖ είναι πάντα μια μονομερής πράξη, όπως ακριβώς έκαναν και αυτοί το 1983. 

Ο Εφιάλτης της Τουρκίας: Νησιά 

Βρίσκεται πάντα στην μνήμη μου το Άρθρο 121 του UNCLOS III και ενθυμούμαι τους αγώνες της ελληνικής και της κυπριακής αντιπροσωπείας για την διατήρηση του και το πείσμα της Τουρκίας για εξαφάνισή του.

Ήταν μια μεγάλη νίκη για τα ελληνικά νησιά και ιδιαίτερα για το ξεχασμένο σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Το Καστελόριζο απέχει 80 μίλια από την Ρόδο, 170 μίλια από την Κύπρο αλλά μόνο 1 μίλι από την Τουρκία. Έχει έκταση 5 τετραγωνικών μιλίων και κατοικείται από περίπου 400 κατοίκους ενώ στο τέλος του 19ου αιώνα είχε 10.000 κατοίκους. 
 
Βέβαια, αυτή η νίκη του Καστελόριζου δεν ήταν καθόλου εύκολη. Άρχισε το 1973 και τελείωσε το 1982. Οι αντιπροσωπείες της Ελλάδας, της Κύπρου, του Τρινιντάντ-Τομπάγκο και του Ηνωμένου Βασιλείου, που συμμετείχαν στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, πρωτοστάτησαν για την δημιουργία του ανωτέρω Άρθρου. 

Όπως μας εξηγεί ο Ανδρέας Ιακωβίδης σένα άρθρο του, τα 4 κράτη που αναφέραμε παραπάνω, την δεύτερη χρονιά της Διάσκεψης, το 1974 στο Καράκας της Βενεζουέλας, δήλωσαν: 

«Δεν μπορεί να υπάρξει ουδεμία διάκριση μεταξύ νησιών, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους , τον πληθυσμός τους και την μάζα της ηπειρωτικής χώρας, και ότι οι αρχές που προσδιορίζουν τα χωρικά ύδατα καθώς και της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες στην περίπτωση των νησιών και της μάζας της ηπειρωτικής χώρας.» 

Και στη συνέχεια τόνισαν: 

«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να δεχτούμε κάθε απόπειρα διάκρισης κατά νησιών με την μορφή τεχνητών διακρίσεων βασισμένων σε νομικά αβάσιμες καταστάσεις. Κάθε παρέκκλιση από τους ήδη υπάρχοντες κανονισμούς, όπως υπάρχουν στις Συμβάσεις του 1958, πρέπει να ωφελεί νησιά, μια και γενικά ο πληθυσμός τους εξαρτάται από τις πηγές του θαλάσσιου περιβάλλοντος για την ανάπτυξή του και ακόμα και τις επιβίωσής τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ηπειρωτικές περιοχές.» 

Ο Κύπριος δημοσιογράφος Κώστας Βενιζέλος, σ’ ένα άρθρο του σχετικά την παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ είχε αντιληφτεί το τουρκικό παιχνίδι πολύ νωρίς και είχε γράψει για τις προθέσεις του Ακιντζί πριν αυτές δημοσιευτούν: 

“Είναι σαφές πως η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να χοντρύνει το παιχνίδι αξιοποιώντας τις εξελίξεις στην περιοχή, θεωρώντας πως αποτελεί ευκαιρία για να δημιουργήσει τετελεσμένα στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιδίωξη της τουρκικής πλευράς είναι ο διαμοιρασμός του φυσικού αερίου είτε με λύση του Κυπριακού είτε χωρίς. Τούτο θα επιτευχθεί, αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, επιστρατεύοντας ένα πιεστικό δίλημμα, το οποίο θα θέσουν οι Τούρκοι προσεχώς προς τη Λευκωσία: Είτε θα τα χάσετε όλα είτε θα πάρετε τα μισά (έμφαση δική μου).

” Πρόσφατα, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, σε ομιλία του στην τουρκική εθνοσυνέλευση δήλωσε: 

«Την Κύπρο πρέπει να την προστατεύσουμε τόσο από πολιτικής άποψης όσον και από στρατηγικής. Η Κύπρος δεν πρέπει να γλιστρήσει μέσα από τα χέρια μας. Πληρώσαμε τίμημα για την Κύπρο. Εκεί υπάρχουν ήρωες μας. Τώρα εμείς ενώ πρέπει να ενισχύσουμε την κυριαρχία μας στην Κύπρο, αρχίσαμε να κάνουμε υποχωρήσεις. Αυτά δεν είναι σωστά». 

Ο εφιαλτικός χάρτης για την Ελλάδα και Κύπρο 

Από το 2008, η Τουρκία κυκλοφορεί τον παρακάτω χάρτη που δείχνει την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι ξεκάθαρα μια εξόφθαλμη παραβίαση των κανόνων του UNCLOS III. Δίνουν στη Ρόδο, στην Κάρπαθο και το Καστελόριζο μόνο 6 ν.μ. χωρικά ύδατα και όχι υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Δίνουν ελάχιστη υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στο βόρειο τμήμα της Κρήτης και παριστάνουν ότι έχουν, σε μεγάλη έκταση, μια τεράστια υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ που συνορεύει με την Αιγυπτιακή ΑΟΖ. Υποτίθεται ότι αυτή η οριοθέτηση είναι σύμφωνη με την αρχή της ευθυδικίας που είναι η προσφιλής της οριοθέτηση. 

Πηγή: Bayram Οztürk1 and Sertac Hami Başeren, The exclusive economic zone debates in the Eastern Mediterranean Sea and fisheries, Journal of Black Sea/Mediterranean Environment Vol.14 : 77-83 (2008)

ΧΑΡΤΗΣ 1

Οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου δεν έχουν κάνει καμία επίσημη διαμαρτυρία για αυτόν το απαράδεκτο και εντελώς παράνομο χάρτη βάσει του UNCLOS III ούτε στην Τουρκία, ούτε στον ΟΗΕ και ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση διότι ο χάρτης αυτός αφαιρεί ένα μεγάλο κομμάτι της Μεσογειακής ΑΟΖ από την ΕΕ. Αποκτώντας η Τουρκία μια τέτοια ΑΟΖ ανάμεσα στο Καστελόριζο, την Κρήτη και την Κύπρο μειώνει την ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια και η Τουρκία δεν είναι κράτος-μέλος της.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με καθυστέρηση δεκαετιών, με αφορμή τις τελευταίες προκλήσεις της Τουρκία για τα Ίμια αποφάσισε να προβεί στην ακόλουθη δήλωση: 

«Η ΕΕ υπογραμμίζει ότι η Τουρκία πρέπει να δεσμευθεί απερίφραστα για σχέσεις καλής γειτονίας και την καλεί να αποφύγει κάθε είδους πηγή τριβών, απειλής ή ενέργειας που στρέφεται κατά κρότου-μέλους, πλήττει τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών. Eεπιπλέον, η ΕΕ τονίζει την ανάγκη να γίνει σεβαστή η κυριαρχία των κρατών-μελών επί των χωρικών υδάτων τους και του εναέριου χώρου τους». 

Η Κομισιόν ξύπνησε ξαφνικά αλλά έχει ξεχάσει μερικά βασικά θέματα του UNCLOS III που ίδια έχει υπογράφει και επικυρώσει. Έχει ξεχάσει να υπενθυμίσει στην Τουρκία ότι δεν μπορεί να γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ εάν δεν προσχωρήσει στο UNCLOS III και ότι το Καστελόριζο δεν είναι μόνο νησί της Ελλάδας αλλά και νησί της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η ανθελληνική στάση της ΕΕ φαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι δεν υποστηρίζει την δημιουργία του αγωγού East Med και, ακόμα χειρότερα, υποστηρίζει τον αγωγό που θα περάσει από το Ισραήλ, μέσω Κύπρου, στην Τουρκία. 

Οι τουρκικές δραστηριότητες στην θαλάσσια ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου αποβλέπουν στον εκφοβισμό της Ελλάδος και της Κύπρου για μια Συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ των δύο κρατών στην περιοχή αυτή, που με βάση την αρχή της ‘’ίσης απόστασης’’ θα έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία κοινών συνόρων μήκους περί τα 24 ν.μ. ΑΟΖ, εφόσον όμως ληφθούν υπόψη, σαν σημεία βάσεως στην χάραξη οι ακτές της Κρήτης, της Καρπάθου και της Δωδεκανήσου (Ρόδου, Καστελόρυζου, Στρογγύλης) και Κύπρου. Επίσης με εφαρμογή της αρχής της ‘’ίσης απόστασης’’ θα υπάρξουν βέβαια και ευρεία κοινά σύνορα ΑΟΖ Ελλάδος-Αιγύπτου εφόσον η Αίγυπτος δεχθεί τα νησιά Καστελλόριζου και Στρογγυλής ως σημεία βάσης στην χάραξη της οριοθετικής γραμμής. Διαφορετικά, η Αίγυπτος θα έχει στη περιοχή αυτή και κοινά σύνορα με την Τουρκία και δεν θα υπάρχει κοινή οριοθετική γραμμή Ελλάδος-Κύπρου, βασικό στόχο της τουρκικής πολιτικής. Το ότι η Τουρκία δεν είναι μέρος στο UNCLOS III δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση της να την σέβεται αφού πλέον όλοι οι κανόνες του UNCLOS III αποτελούν Διεθνές Εθιμικό Δίκαιο υποχρεωτικής εφαρμογής για όλα τα κράτη. 

Ο ρόλος της ΑΟΖ στην Γενεύη τον Ιανουάριο 

Το μεγάλο μυστικό της Κυπριακής κυβέρνησης ήταν ότι συζητούσαν με τους Τουρκοκύπριους και την διχοτόμηση της ΑΟΖ αλλά ο Ακιντζί την πρόδωσε με τις τελευταίες δηλώσεις του για την ΑΟΖ. Ανέφερε συγκεκριμένα: 

«Ο πλούτος των φυσικών πόρων στα περίχωρα αυτού του νησιού δεν ανήκει σε μια κοινότητα, αλλά σε ολόκληρο το νησί. Αυτό το πεδίο θα πρέπει να αποτελέσει πεδίο συνεργασίας και όχι αντιπαράθεσης. Μπορούμε να το κατορθώσουμε. Έχουμε αυτή την δυνατότητα. Η πιο λογική φόρμουλα είναι η μεταφορά του κυπριακού αερίου μαζί με αυτό του Ισραήλ, μετά την λύση στην Τουρκία και στην Δύση». 

Στην συνέχεια, ο κ. Ακιντζί στέλνει το εξής μήνυμα στην ε/κ πλευρά: 

«Αναμένουμε ότι καθώς πλησιάζουμε στην τόσο κρίσιμης σημασίας Διάσκεψη της Γενεύης αυτό το ζήτημα δεν θα δημιουργήσει προβλήματα. Πραγματοποιούνται κάποια βήματα. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι αυτά τα βήματα δεν θα φτάσουν στο σημείο που θα εμποδίζουν την διάσκεψη μας και την προσπάθεια λύσης. Γνωρίζουμε ότι αυτό θα ήταν πολύ λάθος. Διότι, σε περίπτωση που πραγματοποιηθούν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση θα τεθεί ζήτημα αντί-βημάτων (απάντησης εκ μέρους της Τουρκίας)».

 Τέλος, ο πανικόβλητος Ακιντζί, βλέποντας ότι η Exxon-Mobil θα αρχίσει σύντομα έρευνες στο οικόπεδο 10 που βρίσκεται δίπλα από το τεράστιο κοίτασμα Ζορ της Αιγύπτου, αποκλείει την έναρξη εξορύξεων στην κυπριακή ΑΟΖ στο άμεσο μέλλον. 

Την απάντηση στον Ακιντζί την έχει δώσει, προ πολλού, ο πρέσβης Ανδρέας Ιακωβίδης, σε μια συνέντευξή του στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου, όπου είχε δηλώσει ότι: 

«O φυσικός πλούτος μια χώρας ανήκει στη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση της χώρας και αυτό συμβαίνει παντού στον κόσμο. Δεν εγείρεται θέμα να ανήκει σε «κοινότητες» μόνο στην Κύπρο. Η ΑΟΖ ανήκει σε κράτη, με Κυβέρνηση που τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης ως η Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν είμαι ενήμερος για κανένα προηγούμενο άλλου κράτους όπου οι θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας (τα χωρικά ύδατα, ή συνορεύουσα ζώνη, ή ΑΟΖ, ή ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα) ανήκουν σε εθνότητες ή κοινότητες ή μειονότητες. Παράδειγμα οι γειτονικές μας χώρες όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος, το Ισραήλ, ή μακρινές χώρες όπως η Ινδία, όλες έχουν μειονότητες και όμως δεν εγείρεται θέμα να μην ανήκουν οι ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο κράτος και την Κυβέρνησή του.»
Το πιο σημαντικό γεγονός στο θέμα της ΑΟΖ, που πάγωσε τους Τουρκοκύπριους, ήταν η τελευταία κίνηση του ευφυούς Υπουργού Ενέργειας της Κύπρου να παραχωρήσει το πιο σημαντικό θαλάσσιο οικόπεδο του νησιού, το #10, στον αμερικανικό κολοσσό Exxon-Mobil δείχνει ότι οι κόποι του αείμνηστου Τάσσου Παπαδόπουλου αρχίζουν να πιάνουν τόπο. 

Όπως έγραψε ο Μιχάλης Ιγνατίου: 

Πρόκειται για μία εξαιρετική εξέλιξη όχι μόνο επειδή ο νέος υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρεξ Τίλερσον, ήταν μέχρι την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon Mobil. Ούτε επειδή διαπραγματεύθηκε ο ίδιος -πριν από την πραγματοποίηση των αμερικανικών εκλογών βεβαίως- με την κυπριακή κυβέρνηση την επιχειρηματική αυτή επένδυση για τον πετρελαϊκό κολοσσό του Τέξας. Ο κ. Τίλερσον, ο οποίος διατηρεί στενές σχέσεις συνεργασίας με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, γνωρίζει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και το έργο του υπουργού Ενέργειας και τουρισμού Γιώργου Λακκοτρύπη. Έχω πληροφορηθεί ότι η συνεργασία τους ήταν άψογη. Θεωρώ, ακόμα, ότι η συνάντηση του κ. Αναστασιάδη με τον νέο υπουργό Εξωτερικών της Αμερικής, ήταν η πιο σημαντική απ’ όσες είχε στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ. 

Το πρόβλημα, σήμερα, δεν είναι το τι θέλει ο Ακιντζί ή η Τουρκία, μια και θέσεις τους είναι γνωστές για δεκαετίες τώρα, αλλά το τι θέλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι ξεκάθαρο, από καιρό τώρα, ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θέλει να φύγει από τον Λευκό Οίκο με μια μεγάλη επιτυχία στην εξωτερική πολιτική του και έβαλε στόχο την ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο και στην Κύπρο μια και η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι τα δυο θέματα είναι, όπως τα αποκαλούν, package deal. 

Αμερικανός, που γνωρίζει την Ελλάδα, μου είχε αναφέρει ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, είχε συζητήσει με το Αλέξη Τσίπρα για τις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου και ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε μείνει άφωνος. Σίγουρα στην Γενεύη ο σουλτάνος θα φέρει στην ατζέντα την κυπριακή ΑΟΖ και θα ζητήσει από τον Αλέξη να συζητήσουν, σύντομα, και το θέμα της ελληνικής ΑΟΖ. 

Φαίνεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ενήμερος αυτών των εξελίξεων και θα συνεχίσει τον σχεδιασμό Ομπάμα μια και δεν διαφαίνεται να προλάβει ο σημερινός Πρόεδρος να δει την επίλυση της ελληνοτουρκικής διαφοράς πριν αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο.

Ο Τραμπ, η Μεσόγειος και το Δίκαιο της Θάλασσας 

Σε ένα μήνα θα εμφανιστεί στην Ουάσιγκτον ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Θεός να βάλει το χέρι του. Όποιος γνωρίζει τι πρόκειται να κάνει είναι, τουλάχιστον, κουτός για τον απλό λόγο ότι ούτε ο ίδιος ο Ντόναλντ γνωρίζει. Το μόνο που έχουμε είναι ενδείξεις αλλά ούτε αυτές σημαίνουν τίποτα μια και ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι εκρηκτικός και ανατρεπτικός. Σκεφτείτε τι θα συμβεί εάν ο Αλέξης αποφασίσει να του μιλήσει όπως μιλάει στους Ευρωπαίους. 

Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι είναι μεγάλος εχθρός του UNCLOS III και δεν υπάρχει καμία πιθανότητα η Αμερικανική Γερουσία να την επικυρώσει. Το πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει ο ελληνισμός με τον Ντόναλτν Τραμπ είναι αυτή η αντιπάθειά του προς το Δίκαιο της Θάλασσας. Είχε, κάποτε, μιλήσει αρνητικά για την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα λέγοντας ότι η οριοθέτηση δεν έπρεπε να γίνει βάσει της μέσης γραμμής αλλά της ευδυδικίας που είναι, ξεκάθαρα, η Τουρκική θέση. Εδώ θα προσπαθήσουμε να χαρτογραφήσουμε το τι έχει πει ο ίδιος και οι συνεργάτες για την Ανατολική Μεσόγειο. Κατ’ αρχάς, στην προεκλογική του εκστρατεία φάνηκε ότι είναι ο μεγαλύτερος εχθρός των μουσουλμάνων αλλά δύο ημέρες από την εκλογή του είχε μια πολύ φιλική συνομιλία με τον Ερντογάν και του διαβίβασε την εκτίμηση της κόρης του Ιβάνκα προς τον σουλτάνο και τον θαυμασμό της για τον τρόπο που μεγαλώνει τα παιδιά του. (Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου). 

Το κλειδί για το που θα πορευτούν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα εξαρτηθεί από την στάση του Τραμπ στο κουρδικό θέμα. Οι συνεργάτες του είναι πολύ εκνευρισμένοι με την σύσφιξη των σχέσεων ανάμεσα στη Μόσχα και την Άγκυρα και προετοιμάζουν μια αντεπίθεση σε αυτή τη συμμαχία. Οι ακροδεξιοί αυτοί συνεργάτες αντιπαθούν και τις δυο πλευρές αλλά πρέπει να αποφασίσουν πιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά τους. Αναλυτές που γνωρίζουν τις σκέψεις τους πιστεύουν ότι ο Τραμπ συμπαθεί τον Πούτιν περισσότερο από τον Ερντογάν.

 Ένα σημαντικό γεγονός που πέρασε με ψηλά γράμματα στις ειδήσεις ήταν η ανακοίνωση του Τραμπ για τον διορισμό του ακροδεξιού Αμερικανοεβραίου δικηγόρου David Friedman στη θέση του πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ. 

Ο Friedman θεωρείται ο μεγαλύτερος εχθρός των Παλαιστινίων και θέλει να μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Ο Friedman βρίσκεται σε διαρκή πόλεμο με την φιλελεύθερη Αμερικανοεβραϊκή κοινότητα και έχει κατηγορήσει τον Πρόεδρο Ομπάμα για αντισημιτισμό. Πηγές της Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι έχει ανθελληνικές θέσεις και αντιπαθεί την σημερινή κυβέρνηση της Ελλάδας. 

Τέλος, πληροφορίες από την Νέα Υόρκη αναφέρουν ότι ο Τραμπ προετοιμάζεται να ζητήσει από τους Βρετανούς να πουλήσουν στους Αμερικανούς τις βάσεις του στην Κύπρο αλλά δεν έχουν ακόμα συζητηθεί οι λεπτομέρειες. 

Ευχόμαστε ο σημερινός Πρωθυπουργός, εάν ποτέ συναντήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, θα ήταν καλό να του υπενθυμίσει, τη δήλωση που έκανε στην Ουάσιγκτον στις 23 Ιανουαρίου 2013 όταν είπε: 

«Στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου η Ελλάδα δεν πρόκειται και δεν πρέπει να διαπραγματευθεί με κανέναν το δικαίωμά της στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και μάλιστα πιστεύουμε ότι αυτό το δικαίωμα, το αναφαίρετο δικαίωμα, πρέπει να υποστηριχθεί και από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».

MIGNATIOU.GR
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
 

Κυριακή, 25 Δεκεμβρίου 2016

ΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΣΑΣ ΕΥΧΕΤΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΠ' ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Παραμένουν ζωντανά μέσα στο χρόνο, όσο και αν η ζωή έχει αλλάξει. Θυμίζουν στους πιο παλιούς και διδάσκουν στους νεότερους, άλλες εποχές περισσότερο δύσκολες αλλά και πιο ανθρώπινες. Τότε που το φως της γιορτής ενωνόταν με τη φλόγα της ψυχής και έλαμπε ακόμα πιο δυνατό, κυρίως από την ανάγκη των ανθρώπων να ζήσουν κάτι το ιδιαίτερο, το ξεχωριστό τούτες τις Αγιες ημέρες. Ακόμα και σήμερα, κόντρα στους καιρούς κάποιοι κρατάνε ζωντανές τις παραδόσεις και τις ματαφέρουν από γενιά σε γενιά. Οι ανταποκριτές του ΑΠΕ-ΜΠΕ συγκέντρωσαν ήθη και έθιμα από κάθε γωνιά της Ελλάδας και τα παρουσιάζουν.

Τα χριστουγεννιάτικα ήθη και έθιμα θα αναβιώσουν και φέτος σε πόλεις και χωριά της Βόρειας Ελλάδας για να υποδεχτούν οι πιστοί τη γέννηση του Θεανθρώπου και την έλευση του νέου χρόνου.

Στην Φλώρινα, οι κάτοικοι υποδέχονται τη γέννηση του Χριστού ανάβοντας μεγάλες φωτιές στις 12 τα μεσάνυχτα, που συμβολίζουν τη φωτιά που άναψαν οι ποιμένες της Βηθλεέμ για να ζεσταθεί ο νεογέννητος Χριστός. Φωτιές ανάβουν επίσης και το βράδυ της Πρωτοχρονιάς.

Στην Πέλλα αναβιώνει το έθιμο της «Κόλιντα Μπάμπω» που έχει σχέση με τη σφαγή του Ηρώδη. Οι κάτοικοι της περιοχής ανάβουν το βράδυ φωτιές φωνάζοντας «κόλιντα μπάμπω» δηλαδή «σφάζουν γιαγιά». Σύμφωνα με το έθιμο οι φωτιές ανάβουν για να μάθουν οι άνθρωποι για τη σφαγή και να προφυλαχτούν.

 Στη Σιάτιστα Κοζάνης, την περίοδο των γιορτών, θα αναβιώσουν «κλαδαριές», τα «κόλιαντα» και τα «μπουμπουσάρια». Οι «κλαδαριές» είναι οι φωτιές που ανάβονται κάθε χρόνο στις 23 Δεκεμβρίου για να ζεστάνουν τον Χριστό. Τα «κόλιαντα» είναι τα κάλαντα στο τοπικό σιατιστινό ιδίωμα, ενώ την ημέρα των Θεοφανίων αναβιώνουν τα «μπουμπουσάρια», δηλαδή τα καρναβάλια με το καθαρά σιατιστινό Αϊβασιλιάτικο χορό.

    Τα Θεοφάνια στη Μακεδονία αναβιώνουν τα έθιμα ραγκουτσάρια στην Καστοριά, φωταράδες στη Χαλκιδική, τζαμαλάρια στην Αρνισσα Πέλλας και προδρομίτες στην Πιερία, συνθέτοντας το «μωσαϊκό» του λαϊκού μας πολιτισμού.

    ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

    Τα ήθη και τα έθιμα ενός τόπου μαρτυρούν τις βαθύτερες ανησυχίες των ανθρώπων όπως αυτές αποτυπώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων. Στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας οι κάτοικοι - η πλειονότητα των οποίων έχουν ρίζες στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου και της Μικράς Ασίας - γνωρίζουν πώς να σέβονται τις παραδόσεις τους, αφού σε αυτές έχουν αποτυπωθεί η ιστορία, οι αγώνες αλλά και οι ανησυχίες του τόπου τους.

    Από ολόκληρη την ανατολική Μακεδονία ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτιστική παράδοση του νομού Δράμας, με την πλούσια λαογραφία του, τα ήθη και τα έθιμα, τις γιορτές και τα διονυσιακά δρώμενα που πραγματοποιούνται όλες τις εποχές του χρόνου και ιδιαίτερα τα Θεοφάνεια. Σ' αυτές τις εκδηλώσεις πρωταγωνιστούν οι μεταμφιεσμένοι με κουδούνια και προβιές ζώων, οι χοροί, τα τραγούδια και οι διάφορες αναπαραστάσεις.

    Το έθιμο των Αράπηδων αναβιώνει κάθε χρόνο, στις 6 Ιανουαρίου, στο Μοναστηράκι, το οποίο απέχει από την πόλη της Δράμας μόλις 4 χλμ. Το συναντάμε επίσης και στα χωριά Βώλακας, Πετρούσα και Ξηροπόταμος. Το ίδιο έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο και στη Νίκησιανη του Δήμου Παγγαίου στο νομό Καβάλας.

    Οι Μωμόγεροι, ένα είδος λαϊκού παραδοσιακού θεάτρου, αναβιώνει στους Σιταγρούς και Πλατανιά, χωριά όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Η ονομασία Μωμόγεροι προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος, από τις μιμητικές κινήσεις που κάνουν οι πρωταγωνιστές με μορφή γεροντικών προσώπων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται όλο το Δωδεκαήμερο (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Θεοφάνια).

    Στο νησί της Θάσου μέχρι σήμερα ακόμα οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής: Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στ' αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς όμως να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

    Στο Δημ. Διαμέρισμα Μυρτοφύτου του Δήμου Ελευθερών στη δυτική ακτή του νομού Καβάλας την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία. Τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά συγκεντρώσουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά που θα ξεπερνάει τα τρία μέτρα ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

    Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα κάποια από τα έθιμα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, όπως το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και η μεταφορά μιας πέτρας - συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας - στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά.

    Τέλος, στο Δημ. Διαμέρισμα Ποδοχωρίου του Δήμου Ορφανού στα δυτικά του νομού Καβάλας, την πρώτη μέρα κάθε νέου χρόνου διατηρούν ακόμα αναλλοίωτο το έθιμο του «ποδαρικού» όπου τα πιο μικρά παιδιά επισκέπτονται όλα τα σπίτια του οικισμού μπαίνοντας μέσα σε αυτά με το δεξί πόδι, λένε ευχές στους νοικοκύρηδες του σπιτιού και δέχονται γλυκά και δώρα.

    ΘΡΑΚΗ

    Με θέματα που προέρχονται τόσο από την σύγχρονη πραγματικότητα όσο και από την λαϊκή παράδοση, οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης συμμετέχουν και φέτος στις «Χριστουγεννιάτικες Γιορτές» που διοργανώνει ο δήμος.

    Το πρόγραμμα περιλαμβάνει πλήθος εκδηλώσεων: θεατρικές παραστάσεις, βυζαντινά κάλαντα και χριστουγεννιάτικους ύμνους, εκθέσεις, έθιμα, τραγούδια, χορούς, μεταμφιέσεις, ξυλοπόδαρους, μπάντες και συναυλίες. Τόπος των εκδηλώσεων αποτελούν το κέντρο και οι γειτονιές της πόλης.

    Πέρα όμως από τα εορταστικά μηνύματα, οι ''Χριστουγεννιάτικες Γιορτές'' αποτελούν μια ευκαιρία υπόμνησης της πλούσιας σε ήθη, έθιμα και τραγούδια παράδοσης της Θράκης. Από τα έθιμα αυτά ξεχωρίζουν τα πολλά χριστουγεννιάτικα τραγούδια της, γνωστά και ως «Ρουγκάτσια», και εδέσματα όπως τα εννιά νηστίσιμα φαγητά και η «μπάμπο».

    ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

    Γεμάτα με έθιμα είναι τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά στην Ρούμελη. Ξεκινούν από τον τρόπο με τον οποίον θα σφάξουν τα γουρούνια και φτάνουν μέχρι το πάντρεμα της φωτιάς. Ξεκινούν από τα κάλαντα και φτάνουν μέχρι το βασιλόψωμο. Όμως οι ευχές για μια καλύτερη χρονιά, καλύτερη σοδειά και καλύτερη προκοπή είναι αυτές που κυριαρχούν σε κάθε έκφραση της παράδοσης.

    Εκτός από τα κάλαντα που ακούγονται σε κάθε γωνιά της Ρούμελης διατηρούνται ακόμη ορισμένα από τα έθιμα που παραδοσιακά μεταφέρονται από γενεά σε γενεά και δίνουν ένα διαφορετικό χρώμα στις 'γιες τούτες μέρες.

    Χοιροσφαγή: Στα ορεινά χωριά της δυτικής Φθιώτιδας είναι απίθανο να μη συναντήσουμε τουλάχιστον ένα χοίρο σε κάθε σπίτι. Ηταν πάντα θέμα αρχοντιάς, κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας. Η προετοιμασία για τη σφαγή τους ξεκινά πολύ νωρίς αφού οι νοικοκυρές είναι υποχρεωμένες να βρουν πλέον γανωματή για να γανώσουν (να κασιτερώσουν) τα οικιακά σκεύη που είναι αναγκαία για την χοιροσφαγή. Τώρα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι παρέες έγιναν μικρότερες και τα πράγματα έχουν περισσότερο απλοποιηθεί. Η χοιροσφαγή όμως παραμένει ολόκληρη τελετουργία αφού είναι απαραίτητο να υπάρχει φωτιά, κάρβουνο και λιβάνι και την ώρα της σφαγής η νοικοκυρά θα πρέπει να τα ρίξει πάνω στη σφαγή ενώ στο στόμα του χοίρου βάζουν ένα λεμόνι για να μένει ανοιχτό και να αερίζεται.

    Όταν τελικά τελειώσουν τους χοίρους, ολόκληρη η γειτονιά ξεκινά ένα γλέντι ενώ την ίδια ώρα οι νοικοκυρές ξεκινούν να φτιάξουν τα λουκάνικα και τις "τσιγαρίθρες".

    Το αρραβώνιασμα της φωτιάς: γίνεται ξημερώματα των Χριστουγέννων την ώρα που ο λαός την αποκαλεί "ανοιχτή ώρα". Η νοικοκυρά βάζει ένα μεγάλο ξύλο στο τζάκι και σύμφωνα με την παράδοση εκείνη την ώρα ό,τι ζητήσεις - βεβαίως θα πρέπει να αφορά τα παιδιά και όχι τους παντρεμένους - μπορεί να γίνει. Αντίθετα το πάντρεμα της φωτιάς γίνεται τα ξημερώματα της πρωτοχρονιάς. Στο τζάκι μπαίνουν δύο μεγάλα ξύλα που φροντίζει ο νοικοκύρης να είναι ισομερή για να καίγονται το ίδιο. Σύμφωνα με την παράδοση εκείνη την ώρα που δεν αλλάζει μόνο ημέρα, αλλά αλλάζει και χρόνος όποια ευχή η όποια κατάρα και αν κάνει ο άνθρωπος αυτή θα πιάσει τόπο λέει ο λαός. Τα συγκεκριμένα έθιμα τα συναντάμε σε πάρα πολλά σημεία της Ρούμελης ιδιαίτερα όμως στη δυτική Φθιώτιδα και στην ορεινή Δωρίδα.

    Το βασιλόψωμο: Το όνομα του προσδιορίστηκε από την ημερομηνία κατανάλωσης. Τρώγεται ανήμερα του Αγίου Βασιλείου από όπου πήρε και το όνομα του. Εκτός από αλεύρι οι νοικοκυρές βάζουν μέσα ρεβύθι αλεσμένο, βασιλικό και νερό και πάνω του δημιουργούν διάφορα σχήματα και παραστάσεις είτε αυτές αφορούν την παραγωγή είτε την υγεία είτε την οικογένεια. Μετά το ψήσιμό του είναι έτοιμο να κοπεί, την ώρα του φαγητού, το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς. Παράλληλα με το βασιλόψωμο οι νοικοκυρές κάνουν και της Βασιλοκουλούρες.

    ΘΕΣΣΑΛΙΑ

    ΤΡΙΚΑΛΑ: Πολλά από τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στο νομό Τρικάλων έχουν χαθεί στο πέρασμα του χρόνου και μόνο λίγα από αυτά και σε ορισμένες περιοχές τα ακολουθούν πιστά οι κάτοικοι. Ένα από πιο χαρακτηριστικά έθιμα που αντέχει ακόμα είναι η λεγόμενη "γουρνοχαρά". Το κάθε σπίτι δηλαδή που σφάζει γουρούνι προσκαλεί όλους τους συγγενείς και φίλους να φάνε και να γλεντήσουν μαζί, ενώ σε ορισμένες περιοχές μόλις σφάξουν τον χοίρο, η νοικοκυρά παίρνει έναν τσίγκο, βάζει επάνω μερικά κάρβουνα, ρίχνει και λίγο θυμίαμα και περνάει μπροστά από τους άνδρες, που βρίσκονται γ0ύρω από το σφαγμένο γουρούνι. Τους θυμιατίζει και αυτοί με το χέρι τους αερίζουν την φωτιά και λένε την ευχή: "Να το φάτε με υγεία και του χρόνου μεγαλύτερο". Έπειτα ρίχνει τα κάρβουνα με το θυμίαμα στον κομμένο λαιμό του γουρουνιού για να το θυμιατίσει κι αυτό.

    Οι γυναίκες στη συνέχεια ετοιμάζουν "την λίπα", "την αλευριά", και τα λουκάνικα, ενώ οι άνδρες τρώνε την περίφημη "τηγανιά", πίνουν και γλεντάνε, όλοι μαζί, γιατί αυτό επιτάσσει πιστά αυτή η μέρα.

    Ανήμερα των Χριστουγέννων, αγρια χαράματα, οι πιστοί πηγαίνουν στην εκκλησία κι έπειτα αφού τελειώσει η θεία λειτουργία, σε σπίτια και αυλές ψήνουν "την γουρνάδα", όπου το ψήσιμο συνοδεύεται από καλή παρέα, κυρίως μεταξύ συγγενών και άφθονο κρασί ή τσίπουρο με μεζέ και διάφορα γλυκά.

    Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα τα παιδιά τα ψάλλουν είτε την παραμονή είτε ανήμερα. Παλαιότερα η κάθε παρέα που έλεγε τα κάλαντα χτυπούσε τις πόρτες των σπιτιών με ξύλα και μόλις η νοικοκυρά τους άνοιγε κατευθύνονταν στο τζάκι και ανακάτευαν την φωτιά με το ξύλο, λέγοντας ευχές για τη νέα χρονιά.

    Χαρακτηριστικό έθιμο της Πρωτοχρονιάς είναι η βασιλόπιτα. Οι γυναίκες του σπιτιού, κάνουν ζυμάρι στο οποίο τοποθετούν νόμισμα, ένα κομμάτι κλήμα, άχυρο ή χορταράκι, μία μικρή πέτρα όπως κι ένα σπόρο καλαμποκιού.

    Στο μεσημεριανό τραπέζι ο νοικοκύρης του σπιτιού θα κόψει τη βασιλόπιττα αφού πρώτα τη φέρει τρεις φόρες γύρω στο ταψί. Στη συνέχεια θα την μοιράσει σε κομμάτια με σειρά ηλικίας σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Σε οποιον πέσει το κλήμα θα έχει πολλά σταφύλια, σε όποιον πέσει η μικρή πέτρα θα είναι δυνατός στην υγεία του, ενώ αυτός που θα πετύχει το άχυρο ή το χόρτο θα αποκτήσει πολλά ζώα, αυτός που θα πετύχει το νόμισμα θα γίνει πλούσιος και τέλος αυτός που θα πετύχει τα καλαμπόκι, θα κερδίσει τη φετινή σοδειά.

    ΛΑΡΙΣΑ: Καθώς η λαογραφία και η παράδοση στην Ελλάδα του σήμερα συναντώνται μεν, αλλά σε υπολανθάνουσα μορφή, στα μεγάλα τουλάχιστον αστικά κέντρα, και η Λάρισα κινείται σε Χριστουγεννιάτικούς ρυθμούς, κρατώντας μεν τις γενικευμένες και σε πολλές περιπτώσεις ξενόφερτες παραδόσεις, αλλά χωρίς να παρουσιάζει έθιμα μίας ιδιαίτερης εθιμικής ταυτότητας της περιοχής. Ενώ σε ότι αφορά στις ευρύτερες δραστηριότητες ο Δήμος Λαρισαίων είναι αυτός που δίνει το στίγμα με σειρά χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων διασκεδαστικού και φιλανθρωπικού χαρακτήρα. Αποκορύφωμα αυτών η μεγάλη συναυλία που διοργανώνεται παραμονή της Πρωτοχρονιάς στην Κεντρική Πλατεία για την υποδοχή του νέου έτους συνοδευόμενη από καταιγισμό πυροτεχνημάτων.

    Ωστόσο και στην Λάρισα οι λεγόμενοι "βουλγαροπρόσφυγες" -έλληνες που ήλθαν από την Βουλγαρία- διατηρούν ζωντανό το έθιμο της λεγόμενης "γουρουνοχαράς" που έχει να κάνει με το σφάξιμο του γουρουνιού το οποίο αποτελεί ένα από τα παραδοσιακά εδέσματα του Χριστουγεννιάτικου τραπεζιού. Η "τελετή" συνοδεύεται και από εκδηλώσεις κεφιού και γλεντιού και ανάμα φωτιάς. Βέβαια η ?θυσία του χοίρου είναι μία συνήθεια που τηρείται σε όλα τα ελληνικά χωριά, καθώς παλαιοτέρα κυρίως αντιπροσώπευε και την εξασφάλιση κρέατος και παραγώγων του για την χρονιά, απλώς οι "βουλγαροπρόσφυγες" που γενικά διατηρούν έθιμα και παραδόσεις που είναι μπολιασμένες και από την παραμονή τους στην Βουλγαρία δίνουν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα στην τήρηση του συγκεκριμένου εθίμου.

    ΚΡΗΤΗ

    ΧΑΝΙΑ: Στη Δυτική Κρήτη σε κάθε γωνιά η παράδοση ζωντανεύει και τα ήθη και τα έθιμα της γιορτής δεν ξεχνιούνται.

    Τα παραδοσιακά κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων φέρνουν στους δρόμους πόρτα - πόρτα τους πιτσιρικάδες, που πριν από χρόνια μπορεί να έπαιρναν από το χέρι του νοικοκύρη και της νοικοκυράς ένα κουραμπιέ ή ένα μελομακάρονο, σήμερα βγαίνουν στους δρόμους να τα πουν για να το χαρτζηλίκι τους. Ομάδες παιδιών κρατώντας το παραδοσιακό τρίγωνο, την Κρητική λύρα, ή άλλα μουσικά όργανα χτυπούν τις πόρτες από νωρίς το πρωί μέχρι και αργα το βράδυ.

    Στις κουζίνες των σπιτιών τα σύγκλινα το χοιρινό τα εντόσθια στο τηγάνι το ζυμωτό ψωμί το βραστό το Κρητικό πιλάφι, "κυριαρχούν" της γαλοπούλας. Στο τραπέζι τα πατροπαράδοτα μελομακάρονα και κουραμπιέδες που ακόμα και σήμερα πολλές νοικοκυρές εξακολουθούν να παρασκευάζουν στο σπίτι. Επίσης σε πολλά σπίτια συναντά κανείς τα αυγοκαλάμαρα.

    Η νηστεία του 40ήμερου τηρείται ακόμα και σήμερα ευλαβικά, ενώ οι εκκλησίες και οι ναοί κατακλύζονται από πιστούς.

    Στην σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία.

    Η αναπαράσταση της φάτνης όπου γεννήθηκε ο Χρηστός με πρόβατα, βοσκούς φωτιές σήμαντρα και το αστέρι να λάμπει στην κορυφή της σπηλιάς δίνουν ιδιαίτερο χρώμα.

    Παλιότερα, από την παραμονή των Χριστουγέννων οι γεωργοί οι βοσκοί και οι ναυτικοί έλεγαν "πώς παλεύγουν οι καιροί, και οι αέρηδες ποιος θα γεννηθεί και ποιος θα βαπτισθεί''. Οποιος γεννηθεί όποιος δηλαδή υπερισχύσει και βγει νικητής την ημέρα των Χριστουγέννων, αυτός θα υπερισχύσει μέχρι και τα Φώτα αλλα και ολόκληρο τον καινούργιο χρόνο.

    Πιο παλιά το βραδύ της παραμονής των Χριστουγέννων έκοβαν κλαδιά και βλαστούς οι νοικοκυρές και τα πήγαιναν στο σπίτι. Τα έβαζαν σε ποτήρι με νερό και προσμονούσαν να ανθίσουν.

    Το προζύμι το Χριστόψωμο είχαν την ξεχωριστή θέση σε κάθε σπίτι, ενώ το "ανάθρεμμα" του χοίρου που σφάζονταν την παραμονή κυριαρχούσε στα περισσότερα χωριά.

    Την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων από το κρέας του χοίρου παρασκεύαζαν λουκάνικα, απάκια, πηχτή, σύγκλινο, ομαθιές και τσιγαρίδες.

    Το "ακοίμητο" τζάκι με τα μεγάλα κούτσουρα εξακουθεί και τις ημέρες μας να δίνει τον τόνο μιας γιορτής οικογενειακής που όλοι αναζητούν την ευτυχία της γέννησης του νέου χρόνου που έρχεται. Οι παλαιότεροι έλεγαν πώς μέσα από την αθρακιά - την στάχτη- μπορούσαν να μαντέψουν τα μελλούμενα. .

    ΗΡΑΚΛΕΙΟ: Πολλά είναι τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς στην Ανατολική Κρήτη αρκετά από τα οποία διατηρούνται ακόμη και σήμερα

    Το χριστουγεννιάτικο ψωμί ή Χριστόψωμο το φτιάχνουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Όταν πλάσουν το ζυμάρι, παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα, ενώ με την υπόλοιπη φτιάχνουν ένα σταυρό με λωρίδες και τον τοποθετούν πάνω στο ψωμί. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι και στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια , φύλλα, καρπούς κά .

    Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, ανταλλάσσοντας ευχές.

    Την προπαραμονή των Χριστουγέννων την Ημέρα των Αγίων Δέκα στα χωριά της Ανατολικής Κρήτης έσφαζαν τους χοίρους που είχαν ανατραφεί κυρίως με βελανίδια, χουμά και αποφάγια. Από το σφάξιμο του χοίρου δεν πετούσαν τίποτα. Από το κρέας παρασκεύαζαν λουκάνικα, ομαθιές, τσιλαδιά με τη χοιροκεφαλή, απάκια από λουρίδες ψαχνού κρέατος καπνισμένες στο τζάκι, σύγκλινα (κομμάτια κρέας μισοβρασμένα και αποθηκευμένα σε κιούπι) μαζί με τη γλίνα (το λίπος) που τα βοηθούσε να διατηρηθούν πολλούς μήνες τα μαγείρευαν με πατάτες. Επίσης τη γλίνα (το λίπος το χρησιμοποιούσαν ως ..βούτυρο) ενώ έφτιαχναν και ένα γλύκισμα από τον χοίρο την λεγόμενη ξυγκόπιττα.

    Η "καλή χέρα" παραμένει ένα από τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς οπου συνηθίζεται να δίνεται ένα χρηματικό ποσό σαν δώρο σε παιδιά που θα επισκεφτούν κάποιο σπίτι την Πρωτοχρονιά.

    Το έθιμο του ποδαρικού καλά κρατεί, αφού είναι πολλοί αυτοί που ανήμερα της Πρωτοχρονιάς βάζουν στο σπίτι τους μια πέτρα για να είναι γερό, ενώ άλλοι πάλι μεταφέρουν νερό για να τρέχουν τα καλά ολο τον χρόνο σαν το νερό.

    Τέλος στο Ηράκλειο υπάρχει και το έθιμο της μπουγάτσας. Οι Ηρακλειώτες πιστοί στις παραδόσεις καταναλώνουν ανήμερα της Πρωτοχρονιάς μεγάλες ποσότητες μπουγάτσας θέλοντας να είναι γλυκιά η πρώτη τους γεύση.

    ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

    ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ: Με ιδιαίτερο χρώμα και με διαφορετικά έθιμα από νησί σε νησί και από χωριό σε χωριό γιορτάζονται τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά στα νησιά της Δωδεκανήσου.

    Οι προετοιμασίες ξεκινούν από τις προηγούμενες μέρες των Χριστουγέννων και κορυφώνονται την Πρωτοχρονιά και τα Φώτα. Από τα χαρακτηριστικά των εκδηλώσεων είναι ότι οι κάτοικοι της Δωδεκανήσου 40 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα βρισκόταν σε νηστεία με σκοπό να προετοιμαστούν για τη γέννηση του Χριστού και να απολαύσουν στη συνέχεια το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Κύριο φαγητό στα περισσότερα νησιά της Δωδεκανήσου ήταν και σε γενικές γραμμές παραμένει, παράλληλα με τη γαλοπούλα τα τελευταία χρόνια, το ψητό χοιρινό κρέας. Σε αρκετά χωριά της Ρόδου, το σφάξιμο του χοίρου που μεγάλωναν οι οικογένειες γινόταν σε παρέες και με ειδική ιεροτελεστία. Από τα Χριστουγεννιάτικα φαγητά ήταν επίσης τα παραδοσιακά γιαπράκια τα οποία δεν έλειπαν από το τραπέζι. Σε ότι αφορά τα γλυκά τόσο στη Ρόδο όσο και στα υπόλοιπα νησιά το χαρακτηριστικό είναι οι δίπλες, οι οποίες εξακολουθούν να κατασκευάζονται και σήμερα.

    Την Πρωτοχρονιά ένα από τα έθιμα τα οποία και σήμερα διατηρείται είναι το έθιμο της μπουλουστρίνας. Τα μικρά παιδιά την πρώτη ημέρα του χρόνου επισκέπτονται τους συγγενείς (γιαγιάδες, παππούδες, θείους, νονούς) και παίρνουν από αυτούς χρηματικό ποσό εν είδει δώρου το οποίο ονομάζεται μπουλουστρίνα. Το έθιμο αυτό διατηρείται μέχρι και τώρα στις πεισσότερες περιοχές της Δωδεκανήσου.

    Από τα αξιοσημείωτα των ημερών είναι ότι την ημέρα των Χριστουγέννων οι κάτοικοι της Ρόδου συνηθίζουν να πηγαίνουν οικογενειακά στην εκκλησία και αμέσως μετά να επισκέπτονται τους ηλικιωμένους γονείς και παππούδες για τις σχετικές ευχές.

    ΣΑΜΟΣ: Αν και τα έθιμα στη Σάμο αυτές τις μέρες δεν διαφέρουν από τα έθιμα στην υπόλοιπη Ελλάδα ωστόσο πολλά είναι αυτά που τα κρατούν ακόμη οι κάτοικοι, κυρίως στα χωριά.

    Τις μέρες των Χριστουγέννων φτιάχνουν τα γλυκά για να γλυκάνουν τον νεογέννητο Χριστό ενώ σφάζουν τα χοιρινά για να φτιάξουν την λεγόμενη "πηχτή", δηλαδή βρασμένο χοιρινό κρέας με λεμόνι που το αφήνουν να πήξει για να το φάνε ανήμερα τα Χριστούγεννα.

    Το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων τα παιδιά λένε τα κάλαντα για να πάρουν χρήματα και γλυκίσματα. Την παραμονή της πρωτοχρονιάς φτιάχνουν τις βασιλόπιττες και ανήμερα βάζουν το ρόδι πίσω από την πόρτα για να το σπάσουν με το ποδαρικό ωστε να είναι γεμάτο ευτυχία το σπίτι όλο το χρόνο όπως είναι γεμάτο και το ρόδι.

    Την παραμονή από νωρίς το πρωί τα παιδιά λένε τα κάλαντα ενώ ανήμερα το μεσημέρι πηγαίνουν την "ΠΡΟΒΕΝΤΑ" ένα πιάτο με βασιλόπιτα και γλυκά στους γονείς θέλοντας να τους δείξουν την αγάπη τους και την φροντίδα τους ενώ εκείνοι θα τους δώσουν την λεγόμενη "ΜΠΟΥΠΙΣΤΡΙΝΑ" δηλαδή χρήματα και γλυκά.

    Την παραμονή των Φώτων τα παιδιά βγαίνουν να πουν τα κάλαντα ενώ ανήμερα πάνε όλοι μαζί σε μια Εκκλησία, τον Μητροπολιτικό Ναό (Μονοκκλησιά) και μετά το τέλος της λειτουργίας σχηματίζεται πομπή που φτάνει στο λιμάνι οπου τελείται ο αγιασμός των υδάτων.

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
http://news.pathfinder.gr/culture/news/367107.html